creatie
maakproces
wat is glas?
samenstelling
ingrediënten
soorten glas
glas en kleur
maaktechnieken
(kunst)historie

creatie

maakproces

Waar komen de ingrediënten van glas vandaan?

Tegenwoordig kan men pure ingrediënten kopen of glasleveranciers leveren diverse glassoorten in korrel- of staafvorm aan. Vroeger gebruikte men (lokaal) voorradig zand of soda. De silica in zand leverde een goed materiaal voor de glasvorming.

Natrium of kalium werd verkregen uit zoutkommen, kaliumgroeves, planten of bomen. Door bijvoorbeeld zoutminnende planten of bomen te verbranden kon het as worden toegevoegd als smeltpuntverlager. Zoutminnende planten uit zeegebieden bevatten veel natrium en soms ook een beetje kalium.

Natuurlijke soda werd verkregen door verassing van zoutminnende planten zoals zeekraal (Salicornia spp.), barilla (Salsola soda of met de moderne naam Soda inermis) en stekend loogkruid (Salsola kali). Deze soda bevatte doorgaans veel meer natrium dan kalium.

De as van verbrand hout uit bosrijke gebieden vormde een goede bron voor kalium. In van beukenhoutas gemaakte potas is vrijwel geen barium en kalk en nog maar een weinig fosfor aanwezig. Potas wordt gemaakt door de as in water te mengen, de onoplosbare componenten zoals kalk, bariumverbindingen en fosforverbindingen uit te filteren of te laten bezinken en vervolgens de oplossing in te dampen (bijv. Maus en Jenisch, 1998).

In de 19e eeuw vond men een manier uit om synthetisch natriumcarbonaat te maken. Door de uitvindingen van synthetisch natrium en kalium konden veel zuiverdere uitgangsstoffen worden gebruikt.

Kwaliteit en samenstelling van glas kan ook vandaag de dag nog afhankelijk zijn van de precieze herkomst van de mineralen. Daarnaast zorgen aspecten van het maakproces, zoals de condities in de fabriek of glasstudio zelf, de kwaliteitsconsistentie van het eindproduct.

Glas kan ook hergebruikt worden: bestaand glas kan je opnieuw versmelten of vormen.

bronnen
Maus, H., Jenisch, B., Schwarzwälder Waldglas – Glashütten, Rohmaterial und Produkte der Glasmacherei vom 12.–19. Jahrhundert, Alemannisches Jahrbuch, 1997/1998. regionalia.blb-karlsruhe.de