conservering

onderzoek & diagnose

introductie

Bij de conservering van glas (als object of als onderdeel in grotere samenhang) staat het bestuderen van de kwetsbaarheden in een object of groep objecten centraal. Kennis van o.a. maakprocessen, chemisch-fysische eigenschappen, degradatieprocessen en schadefenomenen zijn hierbij belangrijk.

Voor het stellen van een diagnose over de toestand van een object en het ontwerpen van een conserveringsstrategie, is grondige bestudering van het object (in zijn context) nodig.

Bij glas kan het woord object zeer veel verschillende dingen inhouden. Het kan bijvoorbeeld betrekking hebben op een raam in een gebouw, of een mozaïeken vloer, een hedendaags glaskunstwerk, een drinkglas, een (onderdeel van een) wetenschappelijk instrument, een kraal uit archeologische context of een (onderdeel van een) technologisch instrument. Het kan betrekking hebben op oneindig veel verschillende roerende of onroerende zaken.

Een algemeen beeld schetsen over de conservering van glas is dan ook een uitdaging. Iedere individuele casus zal unieke maakprocessen, materiaal-technische eigenschappen, degradatieprocessen en schades met zich meebrengen.

Zo divers als een glasobject kan zijn, zo divers kan ook een conserveringsvraagstuk zijn. Vragen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op de oorsprong van een schade, het verklaren van een degradatiefenomeen of het nemen van (preventieve) maatregelen.

In lijn met de diversiteit aan glasobjecten en conserveringsvraagstukken is er ook een diversiteit aan onderzoeksmethoden. Kennis kan worden verkregen uit materiaal-technische onderzoek met behulp van bijvoorbeeld XRF of IC, maar ook uit de belichaamde ervaring en expertise van een restaurator. Verzamelde kennis uit alle onderzoeken, inclusief (kunst)historisch en kunst technologisch bronnenonderzoek, vormt de basis voor een diagnose.